17 września - Rajmund Szubański

Pozycja otwiera cykl monografii polskich opactw cysterskich adresowanych do Czytelnika nie oczekującego naukowych tekstów opatrzonych aparatem przypisów, ale książek w przystępny i popularny, ale solidny sposób traktujących tematykę monastycyzmu szarych braci. Autor jest dziennikarzem, ma na koncie szereg tytułów książkowych, publikuje swoje teksty na łamach Gazety Wyborczej. Kluczem do konstrukcji monografii opactwa w Rudach nad górną Odrą był dobór tematów mogących zainteresować każdego badacza cysterskich dziejów, daleko wykraczających po lokalną specyfikę. Mowa więc m.in. o słynnym katalogu magii tajemniczego mnicha Rudolfa. Mający bogatą literaturę fachową średniowieczny manuskrypt, przechowywany niegdyś w bibliotece rudzkiego klasztoru, od ponad 100 lat intryguje etnografów i demonologów, niemieckich i współcześnie polskich. Rudolf bowiem, w trakcie swojej posługi w konfesjonale, spisał zasłyszane pogańskie praktyki magiczne, wplątując w to wątki z mitologii germańskiej. Autorksiążki, bazując na najnowszych publikacjach naukowych i źródłach, opisuje ponadto losy tajemniczej fundacji cysterskiej nad Rudą w latach 20. XIII w., historię opactwa, sięga do zagadnień związanychz kultem łaskami słynącej ikony Matki Boskiej Pokornej, opisuje rytuał pogrzebowy mnichów, życie w klauzurze, jej architekturę oraz kościoła. Całość otwiera krótka historia zakonu cystersów, a zamykarozdział poświęcony skoligaconej z dworem cesarskim w Berlinie rodzinie książąt von Ratibor, która przejęła opactwo po sekularyzacji w 1810 r. Uczyniła ona z Rud swoją siedzibę, zamieniając klasztor w rezydencję możnowładczą - miejsce znane w całej Europie. Gościli tu na polowaniach cesarz Wilhelm II, kanclerz Prus Klodwig von Hohenlohe - brat Wiktora I von Ratibor, liczna szlachta i arystokracja. Jeden z rozdziałów nawiązuje do słynnego epizodu z polskiego września 1939 r., kiedy to w potyczce czołgów niedaleko Modlina zginął książę następca, Wiktor IV von Ratibor. Atutem książki jest bogaty materiał ilustracyjny, archiwalny i współczesny, w tym m.in. z wnętrz krypt pod pocysterskim kościołem WNMP. Rudy zaliczane są do najciekawszych zabytków województwa śląskiego i południowej Polski.Pozycja zadowoli z pewnością każdego, kto odbywa bądź planuje wędrówki polskim szlakiem cysterskim. Zawiera streszczenia w językach angielskim i niemieckim.